SMHI-weerwaarschuwingen: wat geel, oranje en rood betekenen

Een gekleurd symbool in de SMHI-app vertelt je hoeveel het weer de plek waar je bent zal ontwrichten, niet hoe extreem het weer is. Hier lees je wat elke kleur betekent voor een autorit, een wandeltocht of een veerboot, en waar je het in het Engels vindt.

Wanneer je dit nodig hebt

Op de SMHI-pagina voor je locatie is net een gele cirkel of oranje ruit verschenen. Op de Zweedse radio hoor je orange varning (oranje waarschuwing) voor je route van morgen. Je hebt een veerboot naar Gotland, een lange winterrit of een dag in het fjäll gepland en wilt weten of je gaat. Of je ziet meddelande om brandrisk en vraagt je af of dat een waarschuwing is.

De drie niveaus en wat je doet

SMHI (Sveriges meteorologiska och hydrologiska institut) is de nationale weerdienst van Zweden, en de weerwaarschuwingsdienst is een van zijn wettelijke taken. De waarschuwingen hebben drie niveaus, elk met een eigen vorm, zodat je ze ook zonder kleur uit elkaar houdt:

Geel is niet ‘zwaar’. Het betekent langzamere wegen, vertraagde bussen, afgewaaide takken, ondergelopen kelders. Een reden om te checken, meestal niet om af te zeggen. Bij oranje moet je als bezoeker je plannen aanpassen. Bij sneeuw en plotselinge gladheid raadt SMHI aan onnodige reizen te vermijden en erop voorbereid te zijn dat je vast komt te staan. Rood is zeldzaam en betekent: blijf waar je bent. Voor sneeuw zegt SMHI “Ge dig inte ut i trafiken”: ga helemaal niet de weg op.

Sinds oktober 2024 bevat elke waarschuwingstekst een kopje “Vad ska jag tänka på?” (“Waar moet ik aan denken?”) met concrete acties, plus een link naar Krisinformation.se, de crisisinformatiesite van de overheid.

Waarom dezelfde sneeuw anders waarschuwt

Sinds 26 oktober 2021 zijn de SMHI-waarschuwingen impactgebaseerd (konsekvensbaserade). Het niveau hangt af van wat het weer naar verwachting met mensen en samenleving in een bepaald gebied doet, niet van een vaste hoeveelheid sneeuw of wind. Dat verving het oude systeem ‘klasse 1, 2, 3’, dat sommige Engelstalige pagina’s nog beschrijven.

De drempels verschillen dus per regio, tijdstip, seizoen en het weer daarvoor. Krisinformation geeft zelf het voorbeeld van 20 mm sneeuw, die op verschillende plaatsen en in verschillende maanden een ander niveau kan betekenen. Volgens SMHI veroorzaakt zware sneeuwval in een stad in het zuiden meer hinder dan dezelfde hoeveelheid in het noordelijke binnenland. Kijk naar de kleur, niet naar de millimeters, en vergelijk niet met wat thuis normaal is.

De provinciebesturen (länsstyrelser) helpen het niveau te bepalen: vóór een waarschuwing vragen ze gemeenten en hulpdiensten naar lokale risico’s. Ontwikkelt het weer zich snel, dan beslist SMHI alleen. Waarschuwingen verschijnen tot drie dagen vooruit.

Soorten waarschuwingen en hoe hoog elk kan gaan

Niet elk gevaar kan rood bereiken. Deze tabel ontbreekt in de meeste gidsen:

Voor een paar soorten zijn cijfers gepubliceerd. De hittewaarschuwing is geel als de maximumtemperatuur naar verwachting drie tot vier dagen achter elkaar 30 °C of meer bereikt, en oranje bij 30 °C gedurende vijf dagen of 33 °C gedurende minstens drie. De windchillwaarschuwing komt als de gemiddelde wind minstens 10 m/s is en de gevoelstemperatuur −28 °C of lager. Op zee geeft een gemiddelde wind van 14 m/s geel, 25 m/s oranje en boven 30 m/s rood. Bij rivierafvoer is geel ruwweg een gebeurtenis van eens per 5 tot 25 jaar, oranje 25 tot 50 en rood meer dan 50.

Een waarschuwing die alleen geel kent, is niet onbelangrijk. Een gele windchillwaarschuwing is nog steeds een waarschuwing voor bevriezing.

Berichten zijn geen waarschuwingen: hitte, brandgevaar, watertekort

SMHI geeft ook meddelanden (‘berichten’) uit, zonder kleurniveau. Die gaan over situaties die vooral kwetsbare groepen treffen, of die iets mogelijk maken in plaats van waarschijnlijk. Er zijn drie soorten: hoge temperaturen, risico op watertekort en gras- of bosbrandgevaar.

Hitte bestaat in beide vormen. Het hittebericht is gericht op risicogroepen zoals ouderen, jonge kinderen en chronisch zieken. Het kan worden opgeschaald naar een gele of oranje waarschuwing zodra aan de 30 °C-criteria is voldaan. Reis je met iemand uit die groepen, neem het bericht dan serieus.

Brandgevaar wordt nooit een waarschuwing. SMHI is duidelijk: brandgevaar kan alleen als bericht worden uitgegeven. De Engelse pagina van Krisinformation noemt gras- en bosbranden bij de soorten waarschuwingen, maar SMHI is de instantie die ze uitgeeft – volg SMHI. Of je een vuur mag maken, is een andere, juridische vraag: een stookverbod (eldningsförbud) waartoe het provinciebestuur of de gemeente besluit. Zie hoe je een stookverbod controleert.

Op de weg, in het fjäll, op zee

Autorijden. Bij een oranje waarschuwing voor sneeuw of gladheid raadt SMHI aan onnodige reizen te vermijden en rekent het op uitval in het openbaar vervoer. Bij rood: niet rijden. Bij waarschuwingen voor regen, onweer of hoge afvoer rijd je nooit door stilstaand water. Kijk voor vertrek op de wegenkaart van Trafikverket; autorijden in de Zweedse winter behandelt uitrusting en techniek.

Bossen en wind. Blijf tijdens en na een windwaarschuwing uit de bossen. Omgevallen en hangende bomen blokkeren wegen en paden, en bij oranje zijn stroom- en telefoonstoringen waarschijnlijk, zodat je misschien geen hulp kunt bellen.

Het fjäll. De kalfjäll-waarschuwing geldt voor wind met sneeuw op kaal hoogland, afhankelijk van de regio vanaf ongeveer 700–900 m. Bij geel zegt SMHI “Ställ in fjällturen om du inte är ordentligt fjällvan”: zeg de tocht af als je geen ervaren fjällwandelaar bent. Bij oranje wordt navigeren heel moeilijk en redding traag en gevaarlijk. Bij rood is het fjäll levensgevaarlijk. Plan je route met veiligheid in de Zweedse bergen.

Onweer. Ga naar binnen, blijf uit de buurt van hoge objecten en ga niet zwemmen.

Op zee en met de veerboot. Bij oranje zeewindniveau ga je niet met een kleine boot of kajak het water op; redding wordt riskant en traag. Rederijen annuleren op basis van de verwachting, niet van het weer in de haven. In december 2025 ging een oranje windwaarschuwing voor Noord-Gotland gepaard met geannuleerde en verschoven afvaarten van Destination Gotland op beide routes naar het vasteland; ongeveer 2.700 geboekte passagiers waren getroffen. Check de vervoerder voordat je naar de terminal rijdt.

Zo ziet rood eruit. Op 1 en 2 januari 2026 gaf SMHI een rode waarschuwing voor sneeuwval met wind in kustgebied Gävleborg, met 40–60 cm sneeuw verwacht. Mensen werd gevraagd niet te rijden en treinen werden geschrapt.

Waarschuwingen in het Engels

• smhi.se in het Engels. SMHI publiceert zijn waarschuwingen in het Engels op de website. Is er een waarschuwing actief, dan staat die rechtsboven op de pagina, op je telefoon helemaal bovenaan.
• De app SMHI Väder is gratis en reclamevrij en toont waarschuwingen en berichten op een kaart. In de App Store staat Zweeds als enige taal (gecontroleerd op 1 oktober 2026), dus gebruik de app voor de symbolen en de website voor Engelse tekst.
• Krisinformation.se legt de niveaus uit in het Engels en plaatst Engelse berichten bij grote waarschuwingen.
• Sveriges Radio brengt waarschuwingen in de weerberichten, in het Zweeds.

Check de avond ervoor en opnieuw op de ochtend van een autorit, overtocht of fjälldag. Waarschuwingen veranderen als de verwachting zekerder wordt.

Weerwaarschuwingen vs. VMA en de sirene

Een weerwaarschuwing laat de buitensirene niet afgaan. SMHI-waarschuwingen bereiken je via smhi.se, de apps, Krisinformation.se en de weerberichten op de radio. De sirene, bijgenaamd Hesa Fredrik, en SE-Alert-meldingen op je telefoon horen bij het aparte VMA-systeem (Viktigt meddelande till allmänheten, ‘belangrijke mededeling aan het publiek’) voor acute dreigingen waarbij de overheid wil dat mensen meteen handelen. Hoor je de sirene buiten de testtijd, volg dan de gids over noodwaarschuwingen in Zweden: ga naar binnen, sluit alles af en luister naar P4.

Praktische informatie

FAQ

Wat betekent een gele weerwaarschuwing in Zweden?

Geel is het laagste van de drie SMHI-niveaus: het weer kan gevolgen hebben voor de samenleving en enig risico voor het publiek. Reken op langzamere wegen, vertraging in het openbaar vervoer, afgewaaide takken of ondergelopen kelders. Het is een reden om je plannen en de vervoerders te checken, meestal niet om af te zeggen. Sommige soorten, zoals windchill, bestaan alleen in geel.

Moet ik rijden tijdens een oranje waarschuwing?

Vermijd het als het kan. De oranje SMHI-teksten voor sneeuw en plotselinge gladheid zeggen: vermijd onnodige reizen, reken erop vast te komen staan en neem veel meer tijd; uitval in het openbaar vervoer is waarschijnlijk. Bij wind zijn stroom- en telefoonstoringen waarschijnlijk en is rijden gevaarlijk. Moet je toch, check dan eerst de wegenkaart van Trafikverket en neem warme kleren, eten en een opgeladen telefoon mee.

Wat moet ik doen bij een rode waarschuwing?

Blijf waar je bent en volg lokale aanwijzingen. Rood betekent zeer ernstige gevolgen en groot gevaar voor het publiek. Voor sneeuw zegt SMHI dat je niet de weg op moet gaan; in het hooggebergte is buiten zijn levensgevaarlijk. Reken op grootschalige annuleringen en lange stroomstoringen, en houd je telefoon opgeladen.

Geeft SMHI waarschuwingen in het Engels?

Ja, op de website: SMHI publiceert zijn waarschuwingen in het Engels op smhi.se, en een actieve waarschuwing staat bovenaan de pagina. De app SMHI Väder vermeldt in de App Store Zweeds als enige taal, dus gebruik die voor de kaart en de symbolen. Ook Krisinformation.se legt de niveaus in het Engels uit.

Bestaat er een waarschuwing voor brandgevaar?

Nee. SMHI geeft brandgevaar voor gras en bos alleen als bericht uit, nooit als gele, oranje of rode waarschuwing, en een bericht kan geen waarschuwing worden. Of je een vuur mag maken is een apart juridisch besluit – een stookverbod van het provinciebestuur of de gemeente – dat op de stookverbodkaart van Krisinformation staat.

Laat een weerwaarschuwing de sirene of een telefoonmelding afgaan?

Niet als zodanig. SMHI-waarschuwingen bereiken het publiek via smhi.se, de apps van SMHI en Krisinformation, Krisinformation.se en de weerberichten van Sveriges Radio. De buitensirene en SE-Alert-meldingen op je telefoon horen bij het aparte VMA-systeem voor acute dreigingen, dat wordt ingezet als de overheid wil dat mensen meteen handelen.

Waarom is hier een waarschuwing als het noorden elke week meer sneeuw krijgt?

Omdat de waarschuwingen impactgebaseerd zijn. SMHI stemt de drempels af op lokale omstandigheden, het tijdstip, het seizoen en het weer daarvoor, zodat sneeuwval die in het noordelijke binnenland normaal is, in een stad in het zuiden ernstige hinder kan veroorzaken. De kleur vertelt je de verwachte gevolgen waar jij bent, niet de hoeveelheid sneeuw.

Verder lezen

• Noodwaarschuwingen in Zweden – de sirene, VMA en SE-Alert, het andere waarschuwingssysteem
• Stookverboden in Zweden – het juridische besluit dat een brandgevaarbericht niet is
• Autorijden in de Zweedse winter – uitrusting en techniek bij een waarschuwing voor sneeuw of gladheid
• Veiligheid in de Zweedse bergen – routeplanning bij een bergwaarschuwing
• Het weer in Zweden per maand – welk weer je kunt verwachten

Feiten gecontroleerd op 2026-10-01. Bronnen: SMHI, Krisinformation.se, Länsstyrelsen, Sveriges Riksdag en SVT – volledig overzicht in het bronbestand van dit onderwerp. We publiceren geen actuele waarschuwings- of stookverbodstatus. Iets verouderd? Laat het ons weten, dan passen we het aan.